مرتضى مطهري
126
يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )
اگر در مورد اينها مىترسيد كه به مساوات رفتار نكنيد به يك زن اكتفا كنيد يا از ملك يمين استفاده كنيد . دربارهء يتيمان جملهء : * ( و ان خفتم الَّا تقسطوا ) * به كار رفته است و دربارهء زنان جملهء : * ( فان خفتم الَّا تعدلوا فواحدة ) * به كار رفته است . گفته نشود كه ممكن است زن دوم يا سوم يا چهارم بيوه و بى سرپرست نباشند ، پس چطور مىتوان نام ازدواجهاى متعدد را سرپرستى گذاشت ؟ زيرا درست است كه خصوص يك مورد كه زن دوم مثلًا دوشيزه است عنوان سرپرستى ندارد اما اصل اين وضع براى آن دوشيزه كه اكنون به خانهء مرد زن دارى مىرود ، به علت لزوم سرپرستى از گروهى از جامعهء زن تشريع شده است . نقد قول كسانى كه عذر تعدد زوجات را در اسلام سابقهء جاهليت ذكر كردهاند : 17 . بعضى گفتهاند : اسلام تعدد زوجات را تأسيس و تشريع نكرده است بلكه آنچه بوده اصلاح و تحديد كرده است ، و در آن زمان نمىشد كه يكباره اسلام آن را ممنوع اعلام كند زيرا سبب ازهم پاشيدگى خانواده هايى مىشد . در جواب مىگوييم : قبول است كه اسلام تعدد زوجات را تأسيس نكرده و بلكه تحديد كرده از لحاظ عدد و شرايطى هم براى آن افزوده است ولى اسلام مىتوانست تعدد زوجات را از آن تاريخ به بعد منع كند ، يعنى به اصطلاح عطف به ماسبق نكند و براى آينده آن را اجرا كند . پس علت منع كلى نكردن اسلام مسلماً اين است كه آن را ضرورى مىداند . خلاصهء مطالب : 18 . عطف به خلاصه ها در صفحهء 103 ، خلاصهء مطالبى كه از صفحهء 104 تا اينجا ذكر شده است : الف . آيا تدابير و مقرراتى كه در اسلام راجع به زن و خانواده معين شده ، بر محور مصالح مرد و اينكه زن از مستملكات مرد است وضع شده است يا در آنها مصلحت اجتماع يا نسل آينده يا تحكيم روابط خانوادگى براساس ملاحظات دقيق روانى رعايت شده است ؟ ( صفحهء 104 ) ب . نهضت نرينه گرى در ميان زنان امروز و نهضت مادينه گرى